Gezondheidscheck via de werkgever (PMO): Wat houdt het in?
Een brief van je werkgever: ‘Je bent uitgenodigd voor een Preventief Medisch Onderzoek, oftewel een PMO.
Deelname is vrijwillig.’ Je hoofd maakt meteen overuren. Wat moet je je daarbij voorstellen? Gaat het om een vingerafdruk of een vragenlijst? En wat gebeurt er met die informatie?
In Nederland is zo’n gezondheidscheck via je baas steeds normaler. Het is geen medisch dossier voor je baas, maar een moment voor jou om even stil te staan bij je eigen lijf en hoofd. In dit artikel leg ik je in heldere taal uit wat een PMO inhoudt, wat je kunt verwachten en hoe het zit met je privacy.
Wat is een Preventief Medisch Onderzoek (PMO)?
Definitie PMO, Verschil met PAGO
Een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) is een medische check die je via je werkgever kunt doen. Het doel?
Inzicht krijgen in je gezondheid op de werkvloer. Je werkgever mag dit aanbieden, maar jij beslist zelf of je meedoet.
Het onderzoek wordt uitgevoerd door een bedrijfsarts of een arbodienst. Het PMO is niet hetzelfde als een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (PAGO). Een PAGO is specifiek gericht op werkgerelateerde klachten, zoals rugpijn door een verkeerde bureaustoel of klachten door lawaai. Een PMO is breder: het kijkt naar je totale gezondheid, inclusief leefstijl en mentale gesteldheid.
De Arbowet artikel 18 verplicht werkgevers om periodiek een arbeidsgezondheidskundig onderzoek aan te bieden. Dit betekent dat jij als werknemer recht hebt op een dergelijk onderzoek, maar je mag zelf kiezen of je deelneemt.
Arbowet artikel 18: Werkgevers zijn verplicht periodiek een arbeidsgezondheidskundig onderzoek aan te bieden
Beide onderzoeken vallen onder de Arbowet. De wetgeving is duidelijk: werkgevers moeten zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving.
Een PMO of PAGO hoort daarbij. Het aanbod moet schriftelijk en vrijwillig zijn. Je hoeft geen angst te hebben voor consequenties als je niet meedoet. Je werkgever mag je niet verplichten om mee te doen, tenzij er sprake is van specifieke beroepen waarbij veiligheid een grote rol speelt, zoals bijvoorbeeld in de offshore of bij het werken met gevaarlijke stoffen.
Is deelname aan een PMO verplicht voor werknemers?
Vrijwillige basis, Uitzonderingen bij specifieke beroepen
Nee, deelname aan een PMO is niet verplicht. Je werkgever mag je uitnodigen, maar jij beslist zelf.
Dit is wettelijk vastgelegd. Je krijgt geen ontslag of andere sancties als je besluit niet mee te doen. Het enige wat je werkgever kan doen, is je stimuleren om deel te nemen, bijvoorbeeld door het aanbieden van een cadeaubon of extra vrije tijd.
Er zijn wel uitzonderingen. In beroepen waarbij veiligheid cruciaal is, kan deelname verplicht zijn.
Denk aan beroepen in de scheepvaart, de olie- en gasindustrie of de zorg. In deze sectoren is het belangrijk dat je medisch fit bent voor je werk. Je werkgever mag dan eisen dat je deelneemt aan een PMO of PAGO.
Tip: Twijfel je over deelname? Vraag je werkgever naar de reden van het onderzoek. Het is belangrijk dat je weet waarom je wordt uitgenodigd en wat het doel is.
Welke onderdelen bevat de gezondheidscheck?
Fysieke metingen
Een PMO begint vaak met fysieke metingen. Je lengte, gewicht en bloeddruk worden gemeten.
Soms wordt ook je BMI berekend. Dit geeft een eerste beeld van je lichamelijke gezondheid.
Mentale gezondheid en stress
Daarnaast kan er een bloedonderzoek worden gedaan om je cholesterol- en glucosegehalte te meten. Dit gebeurt meestal op locatie, bijvoorbeeld op het werk of bij een arbodienst. Je hoeft je geen zorgen te maken over pijn of ongemak.
De metingen zijn snel en pijnloos. De bedrijfsarts of verpleegkundige legt je stap voor stap uit wat er gebeurt.
Leefstijlvragenlijst
Een PMO kijkt niet alleen naar je lichaam, maar ook naar je hoofd. Je krijgt vragen over je mentale gezondheid, stress en werk-privébalans. Denk aan vragen als: ‘Hoe vaak voel je je gestrest?’ of ‘Hoe ervaar je de werkdruk?’ Deze vragenlijsten helpen om inzicht te krijgen in je psychische belasting. De bedrijfsarts bespreekt de uitkomsten met je.
Je hoeft je geen zorgen te maken over een oordeel. Het doel is om te kijken waar je ondersteuning kunt gebruiken, bijvoorbeeld door het aanpassen van je werk of het volgen van een training.
Je leefstijl speelt een grote rol in je gezondheid. Daarom krijg je vaak een vragenlijst over je rookgedrag, alcoholinname, beweging en slaap. Bijvoorbeeld: ‘Hoeveel dagen per week beweeg je?’ of ‘Hoeveel uur slaap je gemiddeld per nacht?’
Deze vragenlijst is anoniem en geeft je inzicht in je eigen gewoontes. Het is geen oordeel, maar een handvat om te kijken waar je kunt verbeteren. De bedrijfsarts kan je tips geven of doorverwijzen naar een leefstijlcoach.
Privacy en medische gegevens: wie ziet de resultaten?
Beroepsgeheim bedrijfsarts
Je privacy is goed beschermd. De bedrijfsarts heeft beroepsgeheim.
Dat betekent dat hij of zij je medische gegevens niet mag delen met je werkgever of collega’s. De bedrijfsarts mag alleen algemene adviezen geven, zoals ‘de werkomgeving moet verbeterd worden’ of ‘de werknemer heeft behoefte aan extra ondersteuning’. Je hoeft niet bang te zijn dat je baas te weten komt dat je bijvoorbeeld een hoge bloeddruk hebt of dat je stress ervaart.
Rapportage op groepsniveau
De bedrijfsarts bespreekt de resultaten alleen met jou, tenzij je zelf toestemming geeft om informatie te delen, bijvoorbeeld als je hulp zoekt bij stoppen met roken.
Je werkgever krijgt alleen een rapportage op groepsniveau. Dat betekent dat hij of zij geen individuele gegevens te zien krijgt. Bijvoorbeeld: ‘30% van de werknemers ervaart hoge werkdruk’ of ‘20% van de werknemers heeft een te hoog cholesterolgehalte.’ Deze rapportage helpt je werkgever om het vitaliteitsbeleid aan te passen. Denk aan het invoeren van flexibele werktijden of het aanbieden van een stoelmassage.
Je individuele gegevens blijven privé. Tip: Vraag altijd om uitleg over hoe je gegevens worden verwerkt. Je werkgever moet transparant zijn over het doel van het onderzoek en de privacyregels.
Voordelen van een PMO voor werknemer en werkgever
Inzicht in eigen gezondheid
Een PMO geeft je een moment om even stil te staan bij je gezondheid. Je krijgt inzicht in je lichamelijke en mentale gesteldheid.
Dit helpt je om eventuele klachten vroegtijdig te herkennen en aan te pakken.
Verzuimpreventie
Bijvoorbeeld: je ontdekt dat je bloeddruk te hoog is en je besluit om meer te bewegen en gezonder te eten. Dit inzicht is niet alleen goed voor je werk, maar ook voor je privéleven. Je voelt je fitter en energieker, wat je productiviteit op het werk verhoogt.
Wist je dat je hiervoor vaak een vitaliteitsbudget kunt inzetten? Werkgevers hebben baat bij een gezonde werknemer.
Vitaliteitsbeleid
Een PMO helpt om verzuim te voorkomen. Door vroegtijdig signalen op te vangen, kunnen werkgevers maatregelen nemen om ziekte te voorkomen. Denk aan het aanpassen van je werkplek of het aanbieden van coaching. Verzuim kost veel geld en tijd.
Een PMO is een investering in gezondheid en productiviteit. Je werkgever bespaart op de lange termijn kosten door te investeren in preventie.
Een PMO past binnen een breed vitaliteitsbeleid. Werkgevers willen gezonde en gemotiveerde werknemers. Een PMO geeft inzicht in de gezondheid van de werknemers en helpt bij het ontwikkelen van een passend beleid, waarbij ook de rol van de bedrijfspsycholoog bij mentale klachten kan worden meegenomen.
Denk aan het aanbieden van een sportschoolabonnement, workshops over stressmanagement of een gezonde lunch. Een PMO is de basis voor een vitaliteitsbeleid dat werknemers ondersteunt in hun gezondheid.
Tip: Vraag je werkgever naar het vitaliteitsbeleid. Misschien zijn er al activiteiten waar je aan kunt deelnemen, zoals een wandelclub of een mindfulness-training.